Przed niedzielnym meczem Hiszpania–Anglia Thomas Tuchel mówi o przygotowaniu, którego żadna drużyna nie powinna potrzebować. Selekcjoner Anglików rozważa przypomnienie piłkarzom, jak reagować na rasistowskie zachowania na stadionie. Zastrzega przy tym, że nie spodziewa się takich incydentów.
Spotkanie Ligi Narodów zaplanowano na 15 listopada na madryckim Metropolitano. Jak podaje „La Vanguardia”, będzie to powrót reprezentacji Anglii do stolicy Hiszpanii po meczu, który w 2004 roku naznaczyły rasistowskie obelgi wobec jej czarnoskórych zawodników.
Pamięć o Bernabéu
17 listopada 2004 roku Hiszpania wygrała z Anglią 1:0 w towarzyskim spotkaniu na Santiago Bernabéu. Wynik nie jest jednak jedynym powodem, dla którego tamten wieczór pozostał w pamięci. UEFA przypomina, że część widowni kierowała rasistowskie okrzyki pod adresem kilku czarnoskórych piłkarzy gości.
FIFA ukarała następnie hiszpańską federację grzywną. Przy decyzji uwzględniono również zachowanie kibiców podczas meczu reprezentacji młodzieżowych dzień wcześniej. Historia tamtych spotkań wyjaśnia, dlaczego powrót do Madrytu budzi pytania o bezpieczeństwo zawodników. Nie jest jednak dowodem na to, że w niedzielę dojdzie do podobnych zdarzeń.
Co zapowiedział Tuchel?
Według hiszpańskiej gazety selekcjoner powiedział, że zespół prowadził już podobną rozmowę przed wyjazdowym meczem z Serbią we wrześniu 2025 roku. Teraz, mając w pamięci madrycki precedens, może poświęcić kilka minut na przypomnienie zawodnikom obowiązującej procedury.
To ważne rozróżnienie: trener mówił o możliwości omówienia zasad, a nie o pewności, że dojdzie do obraźliwych zachowań. Jak relacjonuje „La Vanguardia”, oczekuje on wsparcia hiszpańskich kibiców dla własnej drużyny i nie zakłada niewłaściwych incydentów. Rasizm byłby natomiast, w jego ocenie, nie do przyjęcia na każdym stadionie.
Trzy etapy reakcji
W opublikowanym w 2019 roku objaśnieniu procedury UEFA pierwszym krokiem jest zatrzymanie gry i poproszenie o komunikat wzywający do zaprzestania rasistowskich zachowań. Sędzia może zareagować, gdy sam je dostrzeże lub zostanie o nich poinformowany przez sędziego technicznego.
Jeśli po wznowieniu problem nie ustępuje, drugim krokiem jest czasowe zawieszenie spotkania i skierowanie drużyn do szatni. UEFA podaje pięć do dziesięciu minut jako przykład, nie sztywny czas każdej przerwy. Ponownie ma zostać wygłoszony komunikat.
Ostatecznością jest definitywne zakończenie meczu, gdy zachowanie trwa również po kolejnym wznowieniu. UEFA zaznacza, że przed taką decyzją należy wykorzystać inne dostępne środki i ocenić jej wpływ na bezpieczeństwo zawodników oraz publiczności. Delegat wspiera sędziego w ocenie sytuacji.
Odpowiedzialność nie kończy się na boisku
Procedura daje piłkarzom i sędziom ramy działania, ale nie przenosi całej odpowiedzialności na osoby, które mogą stać się celem obelg. W regulaminie dyscyplinarnym UEFA na 2026 rok zapisano odpowiedzialność gospodarzy za porządek i bezpieczeństwo, a także możliwe konsekwencje dyskryminacyjnego zachowania kibiców, w tym grzywnę i częściowe zamknięcie stadionu lub ograniczenia sprzedaży biletów.
Ten sam regulamin przewiduje, że w przypadku zawieszenia meczu przez sędziego z powodu rasizmu lub dyskryminacji spotkanie może zostać zweryfikowane jako walkower. Nie oznacza to automatycznego rozstrzygnięcia każdego przypadku. Decyzje dyscyplinarne są odrębną sprawą od natychmiastowej reakcji podczas gry.
Przygotowanie zespołu i gotowość organizatorów powinny iść w parze. Niedzielny mecz pozostaje wydarzeniem sportowym, a nie zapowiedzią incydentu. Pamięć o 2004 roku przypomina jednak, dlaczego znajomość zasad i gotowość do ich zastosowania mają znaczenie.
Jan Nowak