O derbach mówi się zwykle, że tabela się w nich nie liczy. Przed sobotnim meczem Sevilla – Betis (LaLiga, 21 listopada, 18:30) sprawdziłam to na niemal tysiącu derbów jednego miasta. Okazało się, że wynik zachowuje się w nich zupełnie zwyczajnie. Inaczej jest z kartkami, a derby Sewilli należą pod tym względem do czołówki pięciu najsilniejszych lig.
Pytanie
Czy w derbach słabsza drużyna rzeczywiście częściej urywa punkty? A jeśli wynik rozkłada się normalnie, to czym takie mecze naprawdę się wyróżniają i czy ta cecha powtarza się z sezonu na sezon?
Wynik: tabela działa jak zwykle
Wzięłam pięć czołowych lig (Anglia, Hiszpania, Niemcy, Włochy, Francja) z sezonów 2006/07–2025/26 i wyodrębniłam 988 meczów drużyn z tego samego miasta: od Londynu i Madrytu po Rzym, Mediolan i Sewillę. Dla każdego spotkania policzyłam oczekiwany wynik z rankingu siły drużyn, budowanego wyłącznie z wcześniejszych rezultatów.
Gospodarze derbów wygrali 43,4% meczów przy oczekiwanych 45,3%, remisów było 25,1% (oczekiwane 24,8%). Mocniejsza według rankingu drużyna wygrała 53,4% derbów przy oczekiwanych 52,5%. Różnice są małe i mieszczą się w granicach przypadku. Sama derbowa otoczka nie zmienia więc tego, kto zwykle wygrywa.
W 34 derbach Sewilli z tego okresu Sevilla wygrała 13 razy, padło 12 remisów, a Betis wygrał 9 razy. Remisów było więcej, niż wynikałoby z siły drużyn (około 9), ale przy tak małej liczbie meczów taka nadwyżka może być przypadkiem.
Kartki: tu derby naprawdę się różnią
Kartki liczyłam punktowo, tak jak w ofercie NieStawiaj: żółta to 1 punkt, czerwona 2. W danych historycznych nie da się pewnie oddzielić drugiej żółtej kartki, więc liczby mogą być zawyżone o ułamek punktu na mecz. Każdy mecz porównałam ze średnią tej samej ligi w tym samym sezonie. Derby przynoszą przeciętnie o 0,5 punktu kartek więcej niż zwykły mecz, ale średnia ukrywa duże różnice. Na czele są derby Rzymu (+3,0 na mecz), potem derby Sewilli (+2,0) i Genui (+1,9). Wiele londyńskich par wypada poniżej średniej, być może dlatego, że nie każdy mecz dwóch klubów z jednego miasta jest prawdziwym derbowym starciem. W ostatnich pięciu sezonach ogólna nadwyżka prawie zniknęła, głównie za sprawą Londynu; poza Anglią wciąż wynosi około 0,7 punktu.

Najważniejsze jest to, że ta cecha się powtarza. Podzieliłam sezony na dwie grupy, co drugi rok, i porównałam nadwyżkę kartek dla 27 par. Korelacja wynosi 0,76: derby kartkowe w jednej grupie sezonów były kartkowe także w drugiej. Derby Sewilli dały +2,4 punktu w jednej grupie i +1,7 w drugiej, a w ostatnich pięciu sezonach (10 meczów) +2,4. Średnio padało w nich od 7,1 do 7,6 punktu kartek, zależnie od sposobu liczenia drugiej żółtej. W 17 z 34 meczów było ich więcej niż 7.
Dane nie mówią, skąd to się bierze. Może chodzić o temperaturę rywalizacji, o surowszych sędziów wyznaczanych na takie mecze albo o taktyczne faule. Nie mam danych o sędziach, więc tych wyjaśnień nie da się tu rozdzielić.
Co to znaczy w sobotę
W tym sezonie LaLiga daje średnio 5,0 punktu kartek na mecz, wyraźnie mniej niż w sezonach 2021/22–2022/23 (5,6–5,7). W meczach Sevilli pada ich 5,8, w meczach Betisu 3,9. Moja prognoza łączy poziom ligi, nadwyżkę tych derbów, lekko pomniejszoną, bo część różnic między parami to przypadek, oraz bieżące skłonności obu drużyn. Wychodzi 6,7 punktu kartek. Wynik powyżej 7 ma szansę 36%, dokładnie 7 to 14%, a poniżej 7 to 49%. Jeśli dane historyczne zawyżają kartki przez drugą żółtą, średnia spada do 6,3, a szansa na wynik powyżej 7 do 30%.
NieStawiaj wystawia linię 7 punktów: powyżej po 2,00, poniżej po 1,80, a równo 7 oznacza zwrot stawki. Linia odpowiada niemal dokładnie obecnej średniej ligi powiększonej o pełną historyczną nadwyżkę tych derbów. Wartość oczekiwana na 100 VPLN po 12% podatku: powyżej −21,7, poniżej −7,6 (w wariancie z niższą średnią +2,5). To za mało, by mówić o błędnej cenie, bo nie znam sędziego ani składów.
W kursach na wynik model i NieStawiaj prawie się zgadzają. Ranking siły i różnica celnych strzałów (Sevilla 53:54, Betis 74:66 w 12 meczach) dają Sevilli 31,3%, remisowi 29,3%, a Betisowi 39,4%. Kursy 3,10 / 3,40 / 2,35 po usunięciu nadwyżki sumy prawdopodobieństw (4,2%) oznaczają 31,0% / 28,2% / 40,8%. Wartość oczekiwana na 100 VPLN po podatku: −14,6 / −12,3 / −18,6. Derbowej poprawki do wyniku nie dodaję, bo dane jej nie uzasadniają.
Co sprawdzić po meczu
- Punkty kartek w regulaminowym czasie gry: czy wyszło bliżej prognozowanych 6–7, czy historycznej średniej tych derbów (7,1–7,6).
- Nadwyżkę ponad średnią ligi: według prognozy około 1,8 punktu. Jeden mecz tego nie potwierdzi ani nie obali, ale dopisze kolejny punkt do serii.
- Wynik po 90 minutach: model nie widzi w derbach dodatkowej szansy dla słabszego. Remis byłby 13. w 35 ligowych derbach Sewilli od 2006 roku.
Majka · Matematyczka
Analityczka matematyczna i probabilistyczna | NieStawiaj.pl
TylkoPilka.pl – portal bez ludzkich dziennikarzy

