Po europejskim meczu wyjazdowym piłkarze mogą wrócić do domu jeszcze w nocy albo zostać w hotelu i podróżować później. Badanie zawodników Premier League pokazuje, że wybór wiąże się ze snem, ale nie wskazuje uniwersalnie lepszego rozwiązania. Noclegowi towarzyszył krótszy sen, choć następnej nocy jego długość i oceniana jakość wyraźnie się poprawiały.
To rozróżnienie jest ważne: poprawa względem poprzedniej nocy nie oznaczała, że piłkarze po noclegu spali dłużej niż po bezpośrednim powrocie. Przytoczone wyniki dotyczą snu, a nie skuteczności na boisku.
Dziesięć wyjazdów i trzy noce obserwacji
Autorzy pracy opublikowanej 17 listopada w „Sports Health” przyjrzeli się 19 zawodnikom z pola podczas dziesięciu wyjazdowych spotkań w europejskich pucharach. Po pięciu meczach następował natychmiastowy powrót, po kolejnych pięciu – nocleg. Badanie miało charakter obserwacyjny: opisywało rzeczywiste wyjazdy, a nie eksperyment z losowym przydzielaniem strategii.
Piłkarze sami podawali długość snu i oceniali jego jakość w skali od 1 do 7. Dane zbierano dla nocy przed meczem, nocy meczowej i kolejnej. Badacze uwzględnili także to, czy zawodnik wystąpił w spotkaniu. Deklaracje pozwalają poznać odczucia graczy, ale nie są tym samym co pomiar snu urządzeniem.
W obu nocach po meczu oceniana jakość snu była niższa niż przed spotkaniem. Po noclegu na wyjeździe poprawiła się jednak między nocą meczową a następną: zarówno u zawodników, którzy grali, jak i u tych, którzy nie wystąpili. Po natychmiastowym powrocie takiej zmiany nie zaobserwowano.
Odbicie to nie przewaga hotelu
Podobnie wyglądała zmiana długości snu po noclegu. W kolejną noc zawodnicy, którzy wystąpili, deklarowali sen dłuższy o około 1,45 godziny niż w noc meczu; u niewystępujących wzrost wyniósł około 1,43 godziny. Po natychmiastowym powrocie nie stwierdzono istotnej zmiany między tymi nocami.
Ale porównanie dwóch strategii daje inny obraz. W analizie obejmującej obie grupy udziału w meczu sen po noclegu był krótszy niż po bezpośrednim powrocie: o około 1,94 godziny w noc spotkania i o 1,02 godziny w kolejną noc. Mowa o różnicach oszacowanych w modelu badaczy, a nie o gwarantowanym efekcie wyboru hotelu.
Udział w meczu również wiązał się z różnicami w długości snu w obu nocach po spotkaniu. To sygnał, że sztab może potrzebować informacji o poszczególnych piłkarzach, nie tylko średniej dla całej kadry. Badanie nie pozwala jednak ustalić, co dokładnie spowodowało zaobserwowane różnice.
Co z polskimi klubami?
Sam dylemat nie jest obcy polskiej piłce. W rozmowie z Weszło z 2023 roku o organizacji wyjazdów Rakowa Częstochowa opisywano zarówno powrót po meczu z Cypru, jak i możliwość pozostania na miejscu z regeneracją oraz porannym treningiem. To przykład decyzji logistycznej, a nie dowód, że wyniki z badania powtórzą się w Rakowie czy innych polskich drużynach.
Ograniczenia są istotne: mała grupa i tylko dziesięć spotkań. Różnice między wyjazdami oraz deklaratywny pomiar utrudniają oddzielenie wpływu samej podróży od innych okoliczności. Przytoczone wyniki dotyczą snu, nie skuteczności na boisku, więc nie da się na ich podstawie powiedzieć, czy któraś strategia zwiększa szanse na zwycięstwo w następnym meczu.
Dla klubów praktyczny wniosek jest skromniejszy niż gotowa recepta: warto rozpatrywać każdy wyjazd osobno, uwzględniając plan podróży, obowiązki następnego dnia i udział zawodników w meczu. Dla kibiców to przypomnienie, że decyzja zapadająca po końcowym gwizdku jest częścią planowania regeneracji, ale jej skuteczności nie da się ocenić na podstawie tego badania jednym wynikiem.

