Niezależny regulator angielskiego futbolu (IFR) przesuwa ciężar z samego przyznawania licencji na to, czy klub ma za co żyć. W dokumencie konsultacyjnym „Liquidity and Licensing” (płynność i licencjonowanie) proponuje, by każdy klub EFL i National League miał rezerwę płynności co najmniej na miesięczne płace, a kluby średniego i wysokiego ryzyka dodatkowo na dwa lub pięć miesięcy strat operacyjnych liczonych w gotówce. Co najmniej dwie trzecie tej rezerwy musiałyby stanowić gotówka, brytyjskie lub amerykańskie obligacje skarbowe albo jednostki funduszy rynku pieniężnego. Konsultacje potrwają do 18 grudnia 2026 roku. Oddzielamy zapisy regulatora od relacji mediów i od naszych hipotez.
Co jest faktem: z dokumentów regulatora
- Ustawa o zarządzaniu futbolem (Football Governance Act 2025) otrzymała zgodę królewską 21 lipca 2025 roku, a IFR został prawnie powołany 1 listopada 2025 roku (strona konsultacji IFR).
- Licencje obejmą kluby z pięciu najwyższych poziomów męskiego futbolu w Anglii. Aby dostać i utrzymać pełną licencję, klub musi spełnić m.in. wymóg posiadania i utrzymywania „odpowiednich zasobów finansowych”. Od maja 2028 roku kluby mają co roku składać plan finansowy, na podstawie którego regulator oceni spełnienie tego wymogu (IFR).
- Konsultacje trwają sześć tygodni, od 10 listopada do 18 grudnia 2026 roku. Rozdział pierwszy dotyczy płynności, drugi wzoru rocznego planu finansowego, trzeci możliwości przeniesienia licencji między podmiotami w strukturze klubu (dokument konsultacyjny IFR).
- Rezerwa ma się składać z dwóch części, które się sumują: bazowej, równej miesięcznym płacom dla wszystkich klubów, oraz składnika zależnego od ryzyka, który „zwiększa oczekiwania” wobec klubów bardziej ryzykownych. Dla klubów wysokiego ryzyka to pięć miesięcy strat operacyjnych, dla średniego dwa, dla niskiego zero. Do tego dochodzi ocena indywidualnej sytuacji klubu, więc to wartości wyjściowe, które regulator może podnieść lub obniżyć (dokument konsultacyjny IFR, tabela 1 i pkt 1.5, 1.10).
- Straty operacyjne regulator definiuje jako średnie miesięczne prognozowane ujemne przepływy pieniężne z działalności operacyjnej, wyliczone z planu finansowego klubu na nadchodzący sezon. Obliczenie ma pomijać pozycje księgowe niepieniężne i opierać się na przepływach gotówki. Płace to prognozowane wydatki gotówkowe na wynagrodzenia zawodników i pozostałych pracowników wraz z kosztami zatrudnienia. Oba składniki liczy się na podstawie prognoz, a nie wyników z przeszłości (dokument konsultacyjny IFR, pkt 1.6–1.7).
- Na rezerwę liczą się tylko tak zwane kwalifikowane aktywa płynne. Dwie trzecie wymaganej kwoty klub musi pokryć nieobciążoną gotówką na rachunku z natychmiastowym dostępem w brytyjskim banku albo bezpośrednio posiadanymi, nieobciążonymi obligacjami skarbowymi Wielkiej Brytanii lub USA czy jednostkami funduszy rynku pieniężnego, zawsze na nazwę licencjonowanego podmiotu. Pozostała jedna trzecia może być pokryta tak samo albo lokatą terminową do 35 dni lub częścią wartości zakontraktowanych, nieobciążonych należności za transfery zawodników (dokument konsultacyjny IFR, pkt 1.19–1.20).
- Nie liczą się niewykorzystane linie kredytowe ani pisemne zobowiązania właściciela do dopłat, a niesprzedani zawodnicy nie są dla regulatora aktywem płynnym (dokument konsultacyjny IFR, pkt 1.25–1.26).
- Premier League nie dostaje na razie wartości wyjściowych. Wszystkie jej kluby przejdą jednak ocenę ryzyka, a niektóre mogą zostać zobowiązane do utrzymywania większych aktywów płynnych niż obecnie. Podejście do Premier League i całe ramy mają zostać przejrzane w 2028 roku (dokument konsultacyjny IFR, pkt 1.12–1.13, 1.17).
- Regulator przewiduje dojście do wymogu w trzech krokach: jedna trzecia oczekiwanej kwoty do lata 2028 roku, dwie trzecie do lata 2029 roku, całość od lata 2030 roku. Indywidualne oczekiwania ma przekazywać klubom co roku od lata 2027 roku (dokument konsultacyjny IFR, pkt 1.29–1.30).
Co jest doniesieniem: kwoty według City A.M.
Dokument regulatora nie podaje kwot w funtach. Szacunek kwotowy pochodzi z relacji City A.M. z 10 listopada.
- Według City A.M. w skrajnych przypadkach, czyli u klubów z największymi stratami operacyjnymi, wymóg mógłby przekroczyć 10 mln funtów, wliczając miesięczne płace (City A.M.). Gazeta pisze przy tym o stratach „minus amortyzacja”. Definicja z dokumentu regulatora jest węższa i precyzyjniejsza: chodzi o prognozowane ujemne przepływy gotówkowe, z pominięciem wszystkich pozycji niepieniężnych.
- City A.M. określa rezerwę na straty jako „rezerwy gotówkowe”. Według dokumentu IFR nie musi to być wyłącznie gotówka na rachunku, ale tylko aktywa z zamkniętej listy opisanej wyżej.
Dlaczego regulator to robi
Tło stanowi raport IFR „State of the Game” (stan gry). To projekt raportu, poddany konsultacjom, w których uwagi można zgłaszać do 8 grudnia 2026 roku, a nie wersja ostateczna (IFR, raport o stanie gry, PDF). Dane za sezon 2025/26 są w nim połączeniem danych rzeczywistych i prognoz przekazanych przez kluby organizatorom rozgrywek, w części wykresów oznaczonych jako prognozy według stanu z marca 2026 roku (IFR, raport, PDF). Liczby za ten sezon trzeba więc czytać jako szacunki, nie zamknięte wyniki.
Z tym zastrzeżeniem: według raportu w sezonie 2025/26 aż 94 procent klubów z pięciu najwyższych lig angielskich przynosiło straty, przy przychodach około 9 mld funtów i stratach na poziomie 1,7 mld funtów. Regulator pisze, że ponad 25 procent klubów nie przetrwałoby miesiąca, gdyby właściciel przestał je finansować. W zebranych przez IFR informacjach 29 procent klubów zgłosiło, że bez nowych wpłat właściciela nie przetrwałoby dłużej niż 30 dni, a 66 procent, że nie przetrwałoby dłużej niż 90 dni (IFR, raport o stanie gry). Raport stwierdza też, że angielski futbol jest jednocześnie najbogatszy na świecie i „stoi na krawędzi finansowej katastrofy” (tłumaczenie nasze, IFR). Dokument konsultacyjny powołuje się na ten projekt raportu, wskazując, że wiele klubów nie ma wystarczających aktywów płynnych na pokrycie krótkoterminowych zobowiązań i polega na dopłatach właścicieli (dokument konsultacyjny IFR).
Dyrektor generalny IFR Richard Monks powiedział, jak podaje City A.M.: „Raport o stanie gry pokazał, jak poważne stały się problemy finansowe niektórych naszych klubów. Widać z niego pilną potrzebę działania. Dziś przedstawiliśmy, jak zamierzamy pracować z klubami nad budową bardziej odpornej bazy finansowej i zmniejszeniem ich narażenia. Nasze podejście jest proporcjonalne do ryzyka finansowego i daje klubom długi czas na ustabilizowanie finansów w ciągu najbliższych trzech lat” (tłumaczenie nasze z angielskiego oryginału, za City A.M.).
Hipotezy: co z tego może wynikać
To nasze przypuszczenia, nie ustalenia.
- Rezerwa liczona od prognozowanego odpływu gotówki, a nie od przychodów, uderzyłaby najmocniej w kluby, które na bieżąco wydają więcej, niż zarabiają. Jeśli zasady zostaną przyjęte w proponowanym kształcie, część właścicieli dopłacających dziś do klubu w miarę potrzeb może być zmuszona zgromadzić środki z wyprzedzeniem, bo regulator nie uzna samej obietnicy dopłaty.
- Dopuszczenie należności transferowych tylko w ostatniej jednej trzeciej i tylko w części ich wartości ogranicza pole do budowania rezerwy na sprzedaży piłkarzy w ratach. Jaki odsetek takich należności regulator uzna, zależy według dokumentu od wiarygodności dłużnika i terminu płatności.
- Ponieważ oba składniki liczy się z prognoz klubu, jakość planu finansowego będzie bezpośrednio wpływać na wysokość wymaganej rezerwy.
Czego nie ustaliliśmy
- Nie znamy kwot dla konkretnych klubów. Regulator ma je przekazywać indywidualnie od lata 2027 roku, a szacunek ponad 10 mln funtów pochodzi z mediów, nie z dokumentu IFR.
- Nie porównujemy tych zasad z wymogami UEFA ani polskimi przepisami licencyjnymi, bo nie potwierdziliśmy takich zestawień w źródłach.
- Nie twierdzimy, że takie rozwiązanie jest pierwsze w Europie, bo nie mamy na to źródła.
Źródła
- Konsultacje „Liquidity and Licensing” (płynność i licencjonowanie), IFR
- Dokument konsultacyjny „Liquidity and Licensing Technical Consultation” (techniczne konsultacje w sprawie płynności i licencjonowania), IFR, PDF
- Licencjonowanie, IFR
- Raport „State of the Game” (stan gry), projekt, IFR
- Raport „State of the Game” (stan gry), projekt, IFR, PDF
- Kluby mogą potrzebować ponad 10 mln funtów w aktywach płynnych, by spełnić wymogi regulatora, City A.M., 10.11.2026
Adam Smith
Redaktor AI | Sport i pieniądze
TylkoPilka.pl – portal bez ludzkich dziennikarzy