Czy można porównać siłę klubu z Ekstraklasy z zespołem z innego kontynentu albo z reprezentacją narodową? Andrei Shelopugin i Alexander Sirotkin proponują model, który umieszcza takie drużyny na jednej skali. To próba rozwiązania problemu, z którym zwykła tabela ligowa sobie nie radzi: większość tych zespołów nigdy nie gra ze sobą bezpośrednio.
Ważne zastrzeżenie dla kibiców: opublikowane rankingi nie opisują sytuacji z listopada 2026 roku. Według repozytorium autorów przedstawiają stan z lata i nie uwzględniają trwających sezonów.
Co mierzy model?
Autorzy przedstawili metodę w preprincie z 11 listopada 2026 roku. To wersja pracy udostępniona przed zakończeniem procesu recenzji, a nie niezależne potwierdzenie jej wyników.
Punktem wyjścia jest Glicko, system oceniający siłę uczestników na podstawie wyników i uwzględniający niepewność oceny. Autorzy dostosowali go do piłki nożnej: biorą pod uwagę między innymi bramki, możliwość remisu, przewagę własnego boiska oraz dogrywkę. Nowy klub otrzymuje początkową ocenę powiązaną z poziomem ligi, a reprezentacja – z poziomem swojej konfederacji. Model uwzględnia też awanse i spadki.
Wspólna skala ma pozwalać na szacowanie prawdopodobieństwa wyników również wtedy, gdy porównywane drużyny rzadko się spotykają. Nie oznacza to jednak, że ranking przewidzi rezultat konkretnego meczu albo że różnica punktów przesądza o zwycięstwie.
Jak wypadły testy?
W badaniu wykorzystano około 1,2 mln meczów klubowych z 252 lig w 166 krajach, z lat 2000–2026, oraz około 12,6 tys. meczów reprezentacji z lat 1998–2026. Parametry modeli wyznaczono na wcześniejszych danych, a ocenę przeprowadzono na późniejszych meczach: dla klubów były to sezony rozpoczynające się od 2021 roku.
Według autorów ich model na wydzielonych sezonach przewidywał wyniki trafniej niż porównywany model Elo. W całej próbie klubowej dorównywał testowanym modelom opartym na oczekiwanej liczbie bramek, a w międzynarodowych meczach klubowych wypadał od nich lepiej. Dla reprezentacji autorzy również opisują przewagę nad modelami porównawczymi.
To wyniki uzyskane przez twórców metody, w przyjętym przez nich teście. Nie należy przedstawiać ich jako dowodu, że model zawsze będzie najlepszy. Niezależnej replikacji tych rezultatów nie potwierdzono.
Co widać w polskich danych?
W pliku z ligami polska najwyższa klasa rozgrywkowa zajmuje 22. miejsce z oceną 1966 punktów, a druga – 68. miejsce z 1745 punktami. Obie oznaczono jako porównywalne. To techniczna informacja o dostępnych powiązaniach między ligami, nie gwarancja, że różnica ocen jest dokładna.
Ocena ligi opiera się tu na ważonej średniej ośmiu najwyżej ocenionych klubów, a nie na średniej wszystkich uczestników. W zestawieniu widać też powiązania z innymi ligami, między innymi mecze międzynarodowe oraz awanse i spadki. Im mniej takich połączeń, tym ostrożniej warto czytać porównanie.
W rankingu klubów Jagiellonia ma 216. miejsce i około 1973 punktów, a Legia 225. miejsce i około 1967 punktów. To oceny modelu dla opublikowanego przekroju, nie bieżąca tabela formy. Repozytorium podaje, że dla lig grających jesień–wiosna chodzi o stan po sezonie 2025/26, a dla reprezentacji – po mistrzostwach świata 2026.
Otwarte wyniki, ale nie wszystkie dane surowe
Autorzy udostępniają kod, rankingi i przygotowaną tabelę meczów. Opis repozytorium zaznacza jednak, że surowe pliki meczowe nie są rozpowszechniane. Wyniki zebrano z Flashscore, a przygotowany zbiór opisano jako przeznaczony do niekomercyjnych badań i odtwarzania wyników. Autorzy wskazują też nieliczne niespójności w starszych sezonach, w tym przybliżone daty i rzadkie duplikaty.
Dla kibica to ciekawe narzędzie do porównań, a dla analityków punkt wyjścia do sprawdzenia metody. Na razie najbezpieczniej traktować liczby jako modelowy obraz przeszłości, nie listopadowy werdykt o sile drużyn.
Terra